A pomegranate a day, keeps heart disease away

चरक संहिता सूत्रस्थान २७ आणि वाग्भट सूत्रस्थान अध्याय ६ आणि भावप्रकाश मध्ये डाळिंबाचा उल्लेख 'हृद्य ' म्हणजेच हृदयाला बळ देणारे, हृदयरोगामध्ये उपयुक्त असलेले असा उल्लेख आहे. अमेरिकन जर्नल ऑफ कार्डिओलॉजी मध्ये ही एका संशोधनामध्ये हे सिद्ध झाले आहे कि डाळिंबाचा ज्यूस पिण्याने coronary heart disease म्हणजेच हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या रक्तवाहिन्यांमध्ये गुठळ्या (plaque) होऊन रक्तपुरवठा कमी होणे, ह्या रुग्णांमध्ये डाळिंबाचा ज्यूस घेतल्याने रक्तपुरवठा वाढलेला दिसून आला आहे.

हाडांना बळकटी देण्यासाठी आणि लहान मुलांमध्ये हाडे कडक होत असताना, कॅल्शियम सोबतच व्हिटॅमिन K ही आवश्यक असते.असे व्हिटॅमिन K डाळिंबामध्ये भरपूर प्रमाणात असल्यामुळे हाडे बळकट होतात.

ह्यामध्ये भरपूर प्रमाणात पाणी असल्यामुळे, तहान तसेच डिहायड्रेशन दुर करते, फायबर मुळे constipation दुर करते, कोलायटिस, आय बी एस, सारख्या पोटाच्या आजारामध्ये अतिशय उपयुक्त आहे.

ह्यामध्ये मुबलक प्रमाणात असलेल्या 'पॉलीफेनॉल' वरील  संशोधनातून डाळिंब हे कॅन्सर वर अतिशय उपयुक्त आहे हे सिद्ध झाले आहे.

वजन कमी होण्यासही मदत करते.

डायबेटिसच्या रुग्णांनी तर बिनधास्त होऊन डाळिंब खावे,साखरेची मात्रा नियमित करण्यास तसेच ताकद वाढविण्यास अतिशय उपयुक्त आहे.

तसेच ज्यांना भूक लागत नाही,अशा लोकांनी रोज  डाळिंब खाल्ल्याने भूक न लागणे ही तक्रार पूर्णपणे बंद होते.

तसेच डाळिंब खाल्ल्याने पित्ताचा त्रास कमी होतो. अ‍ॅसिडिटी  च्या रुग्णांनी डाळिंब खावे त्रास नक्कीच कमी होतो.

जुलाब होत असल्यासही डाळिंब उपयुक्त आहे.

खोकल्यामध्ये डाळिंब खाल्ल्याने कफ कमी करण्यासाठी मदत होते.

पुरुषांच्या गुप्तांगांना रक्तप्रवाह वाढवून वंध्यत्व (दुर्बलता) कमी करते.

आणि हो डाळिंब सोलताना फळाच्या आतमध्ये असलेले साल फेकून न देता ते दातांनी चावून चावून खाल्ले तर त्यातील रस दातांचे इन्फेक्शन, त्यामध्ये पु होणे, तोंडातील इतर इन्फेक्शन कमी करते.

अँटी इंफ्लामेंटरी आणि बियांमध्ये असलेल्या तेलामुळे संधिवातामध्येही अतिशय उपयुक्त आहे.

सध्याच्या काळातील अतिशय कळकळीचा मुद्दा म्हणजे "कीटकनाशके किंवा अन्य औषधांची फळांवर होणारी फवारणी" परंतु ही आपल्या सगळ्यांसाठीच अतिशय आनंदाची बाब आहे कि फळ पिकण्यापूर्वी ३ आठवडे ते १ महिना आधी डाळिंबावर औषध फवारणी होत नाही, तसेच ह्यावर असलेल्या टणक आवरणामुळे ते कधीही फळाच्या आतमध्ये शिरत नाही, म्हणून बिनधास्त खा.

म्हणूनच सफरचंद, पेअर, किवी, लिची ह्यासारख्या फळांपेक्षा बहुगुणी, अत्यंत पोषक असे हे डाळिंब रोज बिनधास्तपणे भरपूर खा आणि स्वस्थ, निरोगी व्हा.

फक्त त्यामध्ये असलेल्या पोटॅशियम आणि ऑक्सालेट ह्या घटकांमुळे किडनीचे विकार असलेल्या रुग्णांनी डॉक्टरांचा किंवा आहारतज्ज्ञाचा सल्ला घ्यावा, म्हणजे किडनी विकारामध्ये चालत नाही असे अजिबात नाही,परंतु त्यांच्या शरीरातील मिनरल्सच्या कमी जास्त होत असलेल्या प्रमाणामुळे डॉक्टरांचा सल्ला घेऊन खावे.

If we eat a pomegranate daily, it will definitely help to keep heart diseases away.

In Ayurveda, pomegranate considers as a heart friendly fruit which strengthen the heart muscles and lowers high blood pressure.(Charaksanhita sutrasthan 27 & Waghbhat sutrasthan 6)

There is a proven research in ‘American Journal Of Cardiology’ stating that pomegranate juice improves blood supply to heart and helps in improving 'coronary heart disease'.

It contains plenty of Vitamin K which gives strength to bones along with calcium and helps in ossification of bones in growing children.

It helps to keep body in hydrated stage always due to its high levels of water, also it contains fibres so helps to relieve constipation.

Many 'Colitis, IBS' patients have limited fruit options but pomegranate helps to reduce inflammation (swelling) of colon, so it is very well digested and absorbed in patients like colitis and IBS. In diarrhea it gives strength and helps to reduce dehyadration away.

Also research states that being rich in Polyphenols it helps in 'Cancer' patients also. Helps in weight loss.

Being 'Low Glycemic Load' with more fibres 'Diabetic' patients can eat daily, it will help to keep balance in blood sugar level.

It also helps to increase  appetite in anorexia (Low appetite), lowers hyper acidity, cough also.

It increases the blood flow and relaxes the smooth muscles of the male genitals resulting in proper erectile function.

While peeling the fruit eat some peels inside in fruit if you have infection in teeth and mouth.

Being an anti-inflammatory propery and oil present in seeds it helps in improving arthritis.

Now a days we are facing the concern of pesticides residue level in fruit and vegetables which is harmful to our health, but pomegranate is free from this as farmers stop spraying pesticides 3 weeks - 1 month before ripening the fruit, also this pesticide doesn’t enter inside the fruit due to its hard cover, so eat this without any fear.

So instead of eating apples, pears, kiwis, litchis eat this highly nutritious, heart friendly, colon friendly, free from pesticides residue fruit and make yourself healthy and fit.

Only the concern about the levels of potassium and oxalates present in that so kidney patients must consult first doctor or dietitian, it doesn’t mean that kidney patients can’t eat but there is fluctuations in minerals of kidney patients so.

Finally we must replace the famous quote “An apple a day keeps doctor away ” to “ A pomegranate a day keeps heart disease away ”

Dr. Swati Khartode

Clinical Dietitian, Pune