Kidney Stone Types - 1. "Calcium Oxalate
मुतखडा प्रकार १ - कॅल्शियम ऑक्सालेट
शरीरामध्ये जेव्हा कॅल्शियम, ऑक्सालेट, युरिक अॅसिड, यांसारख्या 'स्फटिकांचे' प्रमाण वाढते आणि त्याचसोबत त्यांना डायल्युट करणाऱ्या पाण्याचे प्रमाण कमी होते,तेव्हा मुतखडा तयार व्हायला सुरुवात होते.एकदा मुतखडा झाल्यानंतर पुन्हा पुन्हा होत राहतो, म्हणून काही पथ्य पाळणे आवश्यक असते.

४ प्रकारचे मुतखडा असतात,
१. कॅल्शियम
अ. कॅल्शियम ऑक्सालेट
ब . कॅल्शियम फॉस्फेट
२. युरिक अॅसिड
३. स्तृवाईट
४. सिस्टीन
कॅल्शियम ऑक्सालेटचा मुतखडा :-
जेव्हा शरीरामध्ये ऑक्सालेटचे प्रमाण वाढते तेव्हा हे ऑक्सालेट शरीरातील कॅल्शियमला चिकटते आणि कॅल्शियम ऑक्सालेटचे खडे तयार होतात, म्हणून आहारामध्ये ऑक्सालेटचे प्रमाण १०० मि.ग्रॅम पेक्षा कमी ठेवणे गरजेचे असते, म्हणजे पुन्हा पुन्हा खडे होण्याची प्रवृत्ती कमी होते .
खालील पदार्थांमध्ये ओक्सालेटचे प्रमाण अतिशय जास्त असल्यामुळे ते अजिबात खाऊ नये,
तीळ, कारळ, राजगिरा आणि राजगिऱ्याची पालेभाजी, पालक, विलायची, खसखस, अळूची पाने, फुलगोबीची (फ्लॉवर) पाने, शेवग्याची पाने,चाकवत हे पदार्थ अजिबात खाऊ नये.
तसेच शेवग्याची शेंग, अंजीर, डाळिंब,कवठ, लेट्युस, कोको पावडर आणि चॉकलेट हे पदार्थ कधीतरी आठवड्यातून एकदा खाऊ शकतात.
तसेच 'क' जीवनसत्वयुक्त पदार्थ आणि त्याचे सप्लिमेंट १००० मि ग्रॅम पेक्षा कमी खावेत.
महत्वाचे म्हणजे फक्त वरील पदार्थ खाणे टाळावे, टोमॅटो, वांगी, गवार,भेंडी,काकडी आणि शेंगदाणे,बदाम,काजू, खारीक ह्यांसारखे पदार्थ खाल्ले तरी चालतात,ह्या पदार्थानी मुतखडा होत नाही.
ह्याशिवाय कॅल्शियमचे प्रमाण जास्त असलेले पदार्थ जसे दूध, दही, चीझ,ताक हे पदार्थ अजिबात टाळू नयेत, उलट हे पदार्थ मुतखड्यामध्ये अतिशय उपयुक्त आहेत.
डॉ. स्वाती खारतोडे
वैद्यकीय आहारतज्ञ, पुणे
Kidney stones produced when urine contains more crystal-forming substances like calcium, oxalate and uric acid, than the fluid in urine can dilute. At the same time, urine may lack substances that prevent crystals from sticking together, creating an ideal environment for kidney stones to form.
There are four types of stones:-
1. Calcium
a.Calcium oxalate
b. Calcium Phosphate
2. Uric acid
3. Struvite
4. Cystine
Calcium Oxalate Stones:-
When oxalate level is higher in body then this oxalate binds with calcium and forms this type of stone.
So whenever the stones are of calcium oxalate try to take total oxalate rich foods below 100 mg to avoid further recurrence.
Some of oxalate rich foods which must be avoided,
Sesame seeds, Niger seeds, Amaranth seeds and leaves, Wilayachi, Poppy seeds, Spinach,
Colocasia leaves, Cauliflower leaves, Drumstick leaves, Chakwat (bathua leaves)
Following you can eat sometimes once or twice a week,
Lettuce, Drumsticks, Fig,
Pomegranate ,wood apple,
Cocoa & chocolate.
Also avoid taking too much vitamin C rich foods and supplement more than 1000 mg.
Most important avoid only above mentioned foods, there is absolutely no need to avoid tomatoes, brinjal, gawar(field beans), ladies finger, cucumber and nuts like ground nuts, almonds, cashews or dry dates, as it contains negligible amount of oxalate.
**Also don't avoid to take calcium rich foods like milk, curd, cheese rather these foods are much beneficial**
Dr.Swati Khartode
Clinical Dietitian, Pune